De wereld is in extreem korte tijd rigoureus veranderd. Een Europese recessie lijkt onontkoombaar. Er vallen harde klappen in de luchtvaartsector en 400.000 horecamedewerkers zitten thuis. In alle Europese landen zijn inmiddels drastische maatregelen genomen, maar de snelheid waarmee scheelt aanzienlijk.
Achteraf zullen we waarschijnlijk concluderen dat we in Nederland nog eerder en drastischer hadden moeten reageren. Maar het sentiment was er (nog) niet naar. Een belangrijke reden is dat exponentiële groei ons voorstellingsvermogen te boven gaat. Het covid-19 virus heeft een incubatietijd van gemiddeld 17 dagen en verdubbelt zich gemiddeld in 6,5 dagen. Dat betekent dat op het moment dat iemand de ziekteverschijnselen krijgt, er al 8 anderen besmet zijn sinds het moment van besmetting. Uitgaande van een sterftecijfer van 1 procent betekent dit dat er per sterftegeval ongeveer 800 besmettingen zijn. We zitten in Nederland inmiddels al in een verder gevorderd scenario dan in Wuhan voordat dit gebied werd afgesloten.
Het virus heeft een sterftecijfer van 0,5 à 1 procent indien er voldoende behandelcapaciteit is in de ziekenhuizen. Zo niet, is het sterftecijfer aanzienlijk hoger: 3,5 tot 5 procent. Op een verwachte besmetting van mogelijk zo’n 5 miljoen Nederlanders is dat al gauw een verschil van vele duizenden sterfgevallen!
Pas toen de rekensom doordrong
Pas toen deze rekensom goed tot me doordrong, ben ik mijn gedrag gaan aanpassen. Rijkelijk laat helaas, net zoals vele anderen. Kennelijk zorgt de geruststellende gedachte dat onze directe omgeving geen gevaar loopt en ons onvermogen exponentieel te denken voor een situatie waarin we gezamenlijk onbedoeld veel ouderen en kwetsbare groepen in gevaar brengen.
Hoe anders is ons consumentengedrag op het moment dat er verregaande, concrete maatregelen van de overheid genomen worden. Ondanks de vele waarschuwingen om niet te hamsteren werd er massaal ingeslagen. Houdbaar voedsel, ontsmettingsmiddelen en wc-papier waren nergens meer te krijgen. Jumbo meldde een omzetstijging van 65 procent op een normale vrijdag.
De enorme hamsterwoede in wc-papier intrigeerde me en ik besloot zelf een kijkje te nemen. Tot mijn verbazing was er inderdaad geen rol meer te koop in de 8 supers die ik bezocht. Ook vele andere schappen waren volkomen leeggekocht. Alleen de delicatessenwinkel om de hoek bood een rol wc-papier aan bij aankoop van een kilo koffiebonen. Amsterdamse humor.
Klanten met volle karren gaven aan dat de lege schappen en volle boodschappenwagens van andere bezoekers ervoor zorgen dat ze meer meenamen dan gepland. Bang om zonder te
komen zitten, ondanks de geruststellingen van retailers dat de voorraden gewoon aangevuld zullen worden. De distributiecentra van Jumbo, AH en Plus maken overuren, maar houden de toevoer op gang.
Maar waarom zoveel wc-papier? De meest flauwe tot supergrappige wc-rol video’s stroomden mijn whatsapp binnen. Omdat er geen rol meer te koop was, kon ik geen live klantonderzoek doen. Totdat ik de Sahan inliep, een opmerkelijk prettige, nieuwe supermarkt in Oost. Het is het zevende filiaal van de keten die vooral in Rotterdam actief is. Hier was nog volop wc-papier te koop. Ik trof twee juichende studenten aan die een pak rollen meenam. Ik vroeg of ze aan het hamsteren waren, maar ze gaven aan door hun laatste rol heen te zijn en al een tijd met hun zoektocht bezig waren. Ik lachte en rekende af.
Thuisgekomen merkte ik dat ik wel erg veel had ingekocht voor het avondmaal. Blijkbaar doe ik onbewust ook mee aan de gedragsverandering om me heen. Net als u.
