"Het is eigenlijk ongelofelijk simpel om je werkgever aansprakelijk te stellen voor een arbeidsongeval. Je hoeft als werknemer alleen maar te stellen dat je onder werktijd schade hebt opgelopen. De werkgever moet dan maar bewijzen dat die er alles aan heeft gedaan om deze schade te voorkomen. En dat die sowieso was ontstaan, alle genomen maatregelen ten spijt."
Dat staat ook boven zijn artikel over de bewijslast van de werkgever bij ongevallen. Van Batenburg schreef het in 2023 naar aanleiding van een zaak waarin een medewerker uitgleed en de werkgever dat in eerste instantie tegensprak.
"Dat was een heel bijzondere zaak. Een man was uitgegleden op een gladde vloer en had ernstig letsel opgelopen. Eerst betwistte de werkgever nog dat er überhaupt nattigheid op de werkvloer lag. Dat moest ik gaan construeren met getuigenverklaringen. 'Hij lag daar in een plasje', zeiden ze toen. 'Zo hebben we hem aangetroffen, kermend van de pijn'. Tja, dan ben je als werkgever echt niet lekker bezig."
"Deze werknemer heeft trouwens nog 3 jaar op de loonlijst gestaan. Want de werkgever kreeg ook nog een loonsanctie omdat hij niet had voldaan aan zijn re-integratieverplichting. De werknemer is pas net uit dienst. Maar hij zit nog steeds in de lappenmand. Heeft nog steeds geen andere baan. Echt ellende."
Wel nageleefd en toch gaat het fout
Van Batenburg ziet natuurlijk alleen de speciale gevallen waarin het misging. De correcte naleving krijgt hij sowieso niet mee. En ook niet de gevallen waarin duidelijk geen sprake was van naleving, toezicht en/of instructies. Want dan komt er geen rechtszaak aan te pas. Het zijn de gevallen waarin alles goed lijkt te gaan maar er tóch een ongeval is gebeurd (en de werkgever geen verantwoordelijkheid neemt) dat hij om de hoek komt kijken.
Verschil tussen theorie en praktijk
Van Batenburg: "Vaak lijkt het theoretisch en technisch allemaal in orde. Maar toch ligt daar iets. Of toch valt er iemand naar beneden. Of toch gaat die deur open. Dan moet ik gaan uitzoeken hoe dat kan. Dan blijkt al snel dat het kenbare gevaar uitgebreid in kaart is gebracht. Dat er regels zijn opgesteld. Maar dat deze uitzondering nu net over het hoofd is gezien. Dat is het verschil tussen de theorie en de praktijk. Een dunne lijn tussen goed en fout."
Dat verschil tussen theorie en praktijk is bij ongevallen is bij ongevallen zoals uitglijden over een gladde vloer al niet altijd gemakkelijk. Maar bij onderwerpen gerelateerd aan psychosociale arbeidsbelasting (PSA), zoals geweld en burn-out, wordt het onderscheid helemaal lastig.
Werkgever, laat het niet tot een zaak komen
Procederen bij een arbeidsongeval is uitzonderlijk. "Omdat de zaak meestal te stom voor woorden is. De verwijtbaarheid van de werkgever ligt voor de hand", aldus Van Batenburg. "Vergis je niet hè, in 8 van de 10 gevallen is het kat-in-het-bakkie voor de werknemer. Dat is gewoon een 'briefje aansprakelijkheid': letsel, onder werktijd. Pats: erkenning."
Van Batenburg vraagt zich daarom sterk af waarom werkgevers vaak niet direct hun verantwoordelijkheid nemen. Er komen veel schrijnende gevallen van ongevallen op de werkvloer voorbij in zijn dagelijks werk. "De meest idiote ongevallen worden voorgelegd aan de rechter. Van die huis-tuin-en-keukenongevallen."
"Ik denk dan: waarom ga je als werkgever in vredesnaam procederen, hoe naïef kun je zijn? De schade van het slachtoffer is €10.000 en dan heb je meerdere advocaten ingeschakeld en 3 procedures opgetuigd. Had even de telefoon gepakt en gevraagd: 'Wat wil je eigenlijk hebben?' Een goede advocaat kost namelijk ook zo €10.000. Denk eerst even na – wat is eigenlijk de schade? Wees als werkgever wat slimmer, laat het niet tot een zaak komen als je op je vingers kunt natellen dat je die zaak gaat verliezen."
