Volgens Schuller, als onderzoeker betrokken bij de TU Eindhoven (TU/e), is het belangrijk om in kantoorontwerp rekening te houden met de zintuigelijke waarnemingen van medewerkers. Denk aan zicht, geur en aanraking. Zintuigen hebben invloed op hoe mensen een ruimte ervaren, maar ook op stress in relatie tot de kantooromgeving.
Geur en tast
Geuren zoals citrus en lavendel kunnen bijvoorbeeld stressverlagend werken, maar alleen als dit in de juiste omgeving wordt gedaan. Context is volgens Schuller zeer bepalend. ‘We hebben aangename geuren getest in ‘harde’ omgevingen, zoals een neutrale kantoorruimte, en opmerkelijk genoeg ervoeren medewerkers toen juist hogere stressniveaus.’
Dit verklaart Schuller doordat medewerkers niet gewend zijn aan de combinatie van geur en omgeving. Hetzelfde effect ondervond zij namelijk in relatie tot tast, ofwel de materialiteit van een ruimte. ‘Zachte’ ruimtes (denk aan een huiselijke sfeer en meubilair met zachte materialen) lieten juist een verhoging van stressniveaus zien als medewerkers hier moesten werken. Ook hier gold dat de verwachting van werken niet overeenkwam met de zintuigelijke waarneming van de ruimte.
Medewerkers zijn zich vaak niet bewust van de impact van hun werkomgeving op hun stress”
Opstapeling
Schuller benadrukt dat het in deze onderzoeken om een combinatie van factoren gaat. ‘Veel stressreacties vinden onbewust plaats, dus medewerkers zijn zich vaak niet bewust van de impact van hun werkomgeving op hun stress.’ Zeker niet in relatie tot de zintuigen, waar volgens Schuller nog maar weinig onderzoek naar is gedaan.
Op lange termijn kunnen deze onbewuste stressreacties zich opbouwen en gezondheidsproblemen veroorzaken. Ze neemt een voorbeeld aan de geur van net geprint papier. Na verloop van tijd merk je die geur misschien niet meer als je pal naast de printer zit, maar de geur heeft wel degelijk effect op je zenuwstelsel.
Invloed van FM
Volgens Schuller zijn dit nog maar de eerste resultaten uit een aantal onderzoeken onder enkele tientallen kantoormedewerkers. Toch zijn de inzichten nu al interessant voor facility managers. ‘Neem deze zintuigelijke invloeden mee bij het ontwerpen van werkplekken, want ze kunnen positief én negatief zijn voor de stress van je medewerkers.’
Juist de invloed van FM’ers op de zintuigen is interessant, zegt Schuller. ‘Ontwerp is vaak architectonisch, iets waar de FM’er niet bij is betrokken. Maar zintuigen zoals geur wel. Denk aan het gebruik van schoonmaakmiddelen; die hebben vaak een onbewust effect op de ervaring van een ruimte.’
Tips voor FM'ers
Waar kan een FM’er concreet mee aan de slag in relatie tot deze inzichten? Schuller zet ze op een rij:
- Lees je in en werk samen met onderzoeksinstituten of adviseurs die al met deze inzichten werken om een werkomgeving te verbeteren.
- Creëer verschillende soorten werkplekken die zintuigelijk overeenkomen met de functie van de ruimte. ‘Zachte’ ruimtes zijn ideaal voor ontspanning, terwijl ‘harde’ ruimtes goed zijn voor werken.
- Ga verder dan alleen akoestiek. Volgens Schuller worden akoestische maatregelen alleen genomen om eventueel geluidsoverlast te verminderen, terwijl aangename akoestiek, geurbeleving en zachte materialen ook een groot effect kunnen hebben op stress(reductie).
